Główna > Unitarianizm > Iz 48:12-17 - czy Jahwe posłał Jahwe?

Iz 48:12-17 - czy Jahwe posłał Jahwe?

23 luty 2013

Od kilkunastu lat czytam Biblię i nie ukrywam, iż jestem wyczulony na wszelkiego rodzaju argumenty trynitarne, zarówno te dobre, jak i te, które można uznać za bardzo słabe. Jednak przyznam się, że wielokrotnie czytając poniższy tekst, nawet przez myśl mi nie przeszło, że może on dla trynitarian stanowić poparcie ich nauczania. A jednak…

Iz 48:12-17

12. Słuchaj mnie, Jakubie, Izraelu, którego wezwałem: Ja sam, Ja jestem pierwszy i Ja również ostatni.

13. Moja to ręka założyła ziemię i moja prawica rozciągnęła niebo. Gdy na nie zawołam, stawią się natychmiast.

14. Zbierzcie się wy wszyscy i słuchajcie: Kto z nich przepowiedział te rzeczy? Ulubieniec Pana spełni Jego wolę co do Babilonu i jego plemienia - Chaldejczyków.

15. To Ja, Ja mówiłem i Ja go powołałem; przywiodłem go i poszczęściłem jego drodze.

16. Zbliżcie się ku Mnie, słuchajcie tego: Ja nie w skrytości mówiłem od początku; odkąd się to spełniało, tam byłem. Tak więc teraz Pan Bóg, posłał mnie ze swoim Duchem.

17. Tak mówi Pan, twój Odkupiciel, Święty Izraela: Jam jest Pan, twój Bóg, pouczający cię o tym, co pożyteczne, kierujący tobą na drodze, którą kroczysz. (BT)

 Spotkałem się mianowicie z opinią, iż zacytowany fragment jest wypowiedzią Boga Jahwe, stwórcy nieba i ziemi (w. 12-15, por. Heb 1:10-12), który utożsamiony jest z Jezusem. Werset zaś 16. stwierdza, iż ów Jahwe zostaje posłany przez Jahwe i Jego Ducha. Mielibyśmy więc trzy osoby Jahwe (jedna to Stwórca nieba i ziemi - Jezus; druga i trzecia zaś - to Ojciec i Duch, którzy Go posyłają). Przez wiele lat nie widziałem w tym tekście nic poza tym, że mamy tu po prostu do czynienia z wtrąconym zdaniem, w którym podmiot zmienia się z Boga Jahwe na proroka Izajasza bądź proroczo na Jezusa1, i tak ten fragment rozumiałem. Gdy jednak podczas jednej z dyskusji spotkałem się z opinią, że ja sobie to wtrącenie “wymyśliłem”, postanowiłem sprawdzić czy faktycznie jest to jedynie moja unitariańska fobia, czy też moje zdanie podzielają także inni. Poniżej przytaczam więc kilka komentarzy pochodzących ze źródeł trynitarnych.

“Wersety 16-19 to jasna, nie tajemnicza, prorocka wypowiedź orędzia Boga, wygłoszona teraz a nie w czasach dawniejszych. Słowo Boże było głoszone publicznie. Jahwe nie był Bogiem ukrytym. Był zawsze obecny w historii, wśród narodu. Jego słowo kształtowało i kierowało Izraelem. Werset 16 stanowi trudność, bo mówiącym nie jest już Jahwe, ale ktoś, komu udzielił swego Ducha. Możliwe, że chodzi tu o wypowiedź proroka poza kontekstem”2

“W ostatnich słowach w. 16 zabiera głos prorok, który widzi siebie jako jedno z ogniw tego samego słowa Jahwe i ożywiającej go mocy - Ducha Bożego”3

“Jest to oświadczenie Proroka o swej misji; wg innych są to słowa Cyrusa”4

“‘I teraz… ‘ - słowa proroka” 5

” Thus the Prophet speaks for himself, and to assure them of these things.”6

“Finally (v. 16) another speaker mysteriously enters the prophecy. This verse has a number of features that have mystified commentators, who have been puzzled particularly by its final couplet. Young, Kidner, and other conservative commentators have argued that the new speaker introduced here (or in the whole verse) is in fact God’s Servant, the Servant of the songs . . . Perhaps he is introduced here because Cyrus’ work is in fact simply a harbinger of the much greater deliverance he would bring to God’s people.”7

“The prophet here speaks, claiming attention to his announcement as to Cyrus, on the ground of his mission from God and His Spirit. But he speaks not in his own person so much as in that of Messiah, to whom alone in the fullest sense the words apply (Isa 61:1; Joh 10:36). Plainly, Isa 49:1, which is the continuation of the forty-eighth chapter, from Isa 48:16, where the change of speaker from God (Isa 48:1, 12-15) begins, is the language of Messiah. Lu 4:1, 14, 18, shows that the Spirit combined with the Father in sending the Son.”8

“The prophet himself, as a type of the great prophet, asserts his own commission to deliver this message: Now the Lord God (the same that spoke from the beginning and did not speak in secret) has by his Spirit sent me.”9

“The Lord - God by his Spirit. Me - The prophet Isaiah; who was a type of Christ, and so this may have a respect to him also.” 10

W taki sposób wyjaśnia te teksty także wybitny komentator żydowski Rashi jak również Targumy.11 Powyższą interpretację potwierdzają również niektóre tłumaczenia Biblii. Poprzez obserwację miejsc zaznaczonych cudzysłowiem możemy stwierdzić, że tłumacze rozumieli nasze zdanie jako zdanie wtrącone - nie wypowiadane przez Jahwe - lecz przez Izajasza. Oto przykłady:

Draw near to me, hear this: from the beginning I have not spoken in secret, from the time it came to be I have been there.” And now the Lord GOD has sent me and his Spirit. - Revised Standard Version.

“Now come close to me and hear what I say. From the beginning I have spoken openly and have always made my words come true.” (Now the Sovereign Lord has given me his power and sent me.) - Today’s English Version

“Come to me and listen to this. From the beginning I have spoken openly. From the time it began, I was there.” Now, the Lord God has sent me with his Spirit. - New Century Version

Come to me and hear this! Not from the beginning did I speak it in secret; At the time it comes to pass, I am present; “Now the Lord GOD has sent me, and his spirit.” - The New American Bible

Come to me and hear this! Not from the beginning did I speak it in secret; At the time it comes to pass, I am present; “Now the Lord GOD has sent me, and his spirit.” - The New American Bible

“… at the time it happens, I am there.” And now the Sovereign Lord has sent me, with his Spirit - New International Version

Ja nie w skrytości mówiłem od początku; odkąd się to spełniało, tam byłem. >>Tak więc teraz Pan, Jahwe posłał mnie ze swoim Duchem>> - Biblia Tysiąclecia

“… Nie mówiłem od początku w tajemnicy, od czasu, gdy się to wydarzyło -jestem!” Teraz zaś Pan, Jahwe, posłał mnie i swego Ducha - KUL 1991

Nie są to bynajmniej wyjątki. Coffman Commentaries on the Old and New Testament podaje, iż podobnie ten fragment interpretował Kalwin oraz “wielu innych uczonych”12. Tak jak wspomniałem, wszystkie zacytowane osoby nie mają poglądów unitariańskich - to trynitarianie z krwi i kości. A jednak ich spostrzeżenia były dokładnie takie same jak moje. Dodam także, że występująca w tym fragmencie zmiana narratora nie jest czymś zaskakującym w Biblii, a także u samego proroka Izajasza. Można ją znaleźć np w Iz 1:9-10; 8:1-3; 8:5-10; 14:24-27; 27:1-11: 28:14-22, i jak sądzę, także w innych miejscach. W rzeczy samej, cytowanie tego rodzaju tekstów mających być dowodem istnienia Trójcy, pokazuje jedynie słabość umocowania tej nauki w Biblii. Zawsze jest ona udowadniana “naokoło”, bez odwołania się do bezpośrednich świadectw Pisma, których najzwyczajniej w świecie brak.

kwiecień 2006

Przypisy:

1 Na Jezusa, którego Izajasz czasami bywa typem - Iz 8:49

2 Ks. Zdzisław Małecki, Monoteizm w księdze Deuteroizajasza, Wydawnictwo WAM, Kraków 1998, str. 150.

3 Ks. Lech Stachowiak, Księga Izajasza, KUL 1991, str. 222.

4 Komentarz do Iz 48:16 w Biblii Tysiąclecia, wydanie drugie zmienione.

5 Komentarz do Iz 48:16 w przekładzie Jakuba Wujka.

6 The 1599 Geneva Study Bible; tekst dostępny pod adresem: http://www.studylight.org/com/gsb/view.cgi?book=isa&chapter=48&verse=16#Isa48_16

7 David Guzik’s Commentaries on the Bible; tekst dostępny pod adresem: http://www.studylight.org/com/guz/view.cgi?book=isa&chapter=48&verse=16#Isa48_16 Co prawda komentatorzy uważają, iż jest mowa tu o Jezusie, tym niemniej przyznają, że jest on nowym podmiotem - nie utożsamiają Go zatem z Bogiem Jahwe przemawiającym w poprzednich wersetach.

8 Commentary Critical and Explanatory on the Whole Bible; Jamieson, Fausset, Brown; tekst dostępny pod adresem: http://www.studylight.org/com/jfb/view.cgi?book=isa&chapter=48&verse=16#Isa48_16

9 Matthew Henry Complete Commentary on the Whole Bible; tekst dostępny pod adresem: http://www.studylight.org/com/mhc-com/view.cgi?book=isa&chapter=48&verse=16#Isa48_16

10John Wesley’s Explanatory Notes on the Whole Bible; tekst dostępny pod adresem: http://www.studylight.org/com/wen/view.cgi?book=isa&chapter=48&verse=16#Isa48_16

11 Informacja dostępna pod adresem: http://www.inner.org/monothei/mono5.htm

12 Tekst dostępny pod adresem: http://www.studylight.org/com/bcc/view.cgi?book=isa&chapter=48&verse=16#Isa48_16


Komentarze zostały wyłączone