Główna > Unitarianizm > Odrębność ontyczna Boga i Jezusa.

Odrębność ontyczna Boga i Jezusa.

18 grudzień 2016

Oprócz wyraźnego utożsamiania owego jednego Boga Izraela z Ojcem Pana Jezusa, mamy jeszcze jedną, pośrednią wskazówkę na to, iż Biblia nie naucza o wewnętrznym uczestnictwie Syna Bożego w Bogu JHWH. Takimi dowodami są bowiem wszystkie wersety, w których Chrystus występuje obok Boga i w odróżnieniu od Boga. Trzeba podkreślić - nie tyle obok Ojca, lecz Boga właśnie. Tego rodzaju fragmentów jest w Nowym Testamencie mnóstwo. Oto kilka przykładów z samych tylko Dziejów Apostolskich:

Dz.Ap. 2:22
22. Mężowie izraelscy! Posłuchajcie tych słów: Jezusa Nazareńskiego, męża, którego Bóg wśród was uwierzytelnił przez czyny niezwykłe, cuda i znaki, jakie Bóg przez niego między wami uczynił, jak to sami wiecie, (BW)

Dz.Ap. 2:36
36. Niechże tedy wie z pewnością cały dom Izraela, że i Panem i Chrystusem uczynił go Bóg, tego Jezusa, którego wy ukrzyżowaliście. (BW)

Dz.Ap. 3:13
13. Bóg Abrahama i Izaaka i Jakuba, Bóg ojców naszych, uwielbił Syna swego, Jezusa, którego wy wydaliście i zaparliście się przed Piłatem, który uważał, że należało go wypuścić na wolność; (BW)1

Dz.Ap. 7:55-56
55. On zaś, będąc pełen Ducha Świętego, utkwiwszy wzrok w niebo, ujrzał chwałę Bożą i Jezusa stojącego po Prawicy Bożej
56. I rzekł: Oto widzę niebiosa otwarte i Syna Człowieczego stojącego po prawicy Bożej. (BW)

Dz.Ap. 17:30-31
30. Bóg wprawdzie puszczał płazem czasy niewiedzy, teraz jednak wzywa wszędzie wszystkich ludzi, aby się upamiętali,
31. Gdyż wyznaczył dzień, w którym będzie sądził świat sprawiedliwie przez męża, którego ustanowił, potwierdzając to wszystkim przez wskrzeszenie go z martwych. (BW)

Zauważmy, iż jeśli przyjmiemy założenie o jedności Boga, to każda istota występująca w towarzystwie tego Boga tak nazwanego, z założenia Nim być nie może. Stosując analogię, jeśli uznamy, iż prawdą jest twierdzenie, że w danym kraju jest jeden jego prezydent, to w przypadku napotkania zdania w rodzaju: „W dniu dzisiejszym Prezydent spotkał się z ministrem spraw wewnętrznych”, w sposób naturalny i intuicyjny rozumiemy, iż minister spraw wewnętrznych jest kimś innym niż Prezydent. Nie tylko jest inną osobą niż Prezydent, ale także nie jest Prezydentem jako takim, ponieważ:

  1. to z nim się właśnie spotkał.
  2. prezydent jest tylko jeden.

Tak jak wspomniałem wcześniej, wersetów w których Chrystus występuje obok Boga (theos/ho theos) mamy w Biblii dziesiątki jeśli nie setki. W ustach unitarianina brzmią one naturalnie, zaś w ustach wyznawcy Boga wieloosobowego - sztucznie. Ci pierwsi bowiem mogą swobodnie mówić o relacjach między Bogiem a Synem, ci drudzy natomiast powinni przekazywać to w kategoriach relacji pomiędzy Ojcem a Synem. Jeśli bowiem słowo „Bóg” zawiera w sobie całą pełnię i istotę Bóstwa, to ktoś kto jest w jakiejkolwiek relacji z tak rozumianym Bogiem jest ontycznie i numerycznie kimś innym od owego Boga. Relacje mogą bowiem występować jedynie w obrębie Bóstwa, nie zaś w stosunku między Bóstwem a innym bytem będącym Bogiem, ponieważ te ostatnie relacje prowadziłyby do ewidentnego politeizmu.

Oprócz konsekwentnego oddzielania Boga od Chrystusa występującego w Nowym Testamencie, zauważamy także konsekwentne odróżnianie JHWH od Jego Syna (lub Sługi) w Starym Testamencie. Na potwierdzenie kilka tekstów:

Ps. 2:1-2,6-7
1. Czemuż to narody wszczynają niepokój, a ludy knują daremne zamysły?
2. Królowie ziemscy jednoczą się, a książęta wspólnie się zmawiają przeciw Jahwe i Jego Pomazańcowi:
6. “To ja ustanowiłem mego króla na Syjonie, mojej świętej górze!”
7. Chcę [wam] oznajmić dekret Jahwe. Jahwe rzekł do mnie: “Tyś moim synem, Ja dziś zrodziłem ciebie. (Bp)

Ps. 110:1-2
1. Psalm Dawida. Uroczysta wypowiedź Jahwe do mego Pana: “Usiądź po mej prawicy, aż położę wrogów Twoich jako podnóżek dla Twych stóp”.
2. Berło Twej potęgi poszerzy Jahwe z Syjonu. Panuj pośród Twoich nieprzyjaciół. (Bp)2

Iz. 42:1,6
1. Oto mój Sługa , którego Ja wspieram, Wybraniec mój, w którym sobie upodobałem. Ducha mojego wylałem na niego, On Prawo zaniesie narodom.
6. Ja, Jahwe, wezwałem cię w sprawiedliwości i ująłem cię mocno za rękę. Ja cię kształtowałem i ustanowiłem Przymierzem dla ludzi, światłością narodów (Bp)

Iz. 53:10-11
10. Lecz wolą Jahwe było zetrzeć go w cierpieniu, skoro oddał się na ofiarę przebłagalną. Będzie oglądał potomstwo i dni swe przedłuży, a sprawa Jahwe dzięki niemu zwycięży.
11. Za udręczenie swej duszy oglądać będzie światłość i poznaniem Jahwe będzie nasycony. (Sprawiedliwy) mój Sługa usprawiedliwi wielu, wziąwszy na siebie ciężar ich win. (Bp)

Odróżnienie Syna od Boga JHWH jest aż nadto widoczne. Jak słusznie zauważa Paul S.L. Johnson, w Starym Testamencie Jezus jest „sługą JHWH” (Iz. 42:1,6), ramieniem JHWH (Iz. 53:1), synem JHWH (Ps. 2:7), aniołem JHWH (2Mojż. 23:20,21) oraz towarzyszem JHWH (Zach. 13:7 BG), a nie samym Bogiem JHWH.3 Ponownie można stwierdzić, iż skoro Biblia naucza, iż JHWH jest jeden, zatem z definicji każdy kto występuje niejako „obok” JHWH, tym JHWH nie jest.

Co ciekawe, istnieje w Nowym Testamencie grupa tekstów, która zawiera w sobie trzy terminy występujące w sąsiadującym położeniu - Bóg, Ojciec oraz Jezus. Spójrzmy na ich użycie w kontekście tego nad czym zastanawialiśmy się powyżej:

Rzym. 1:7
7. Wszystkim, którzy jesteście w Rzymie, umiłowanym Boga, powołanym świętym: Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa. (BW)

Rzym. 15:6
6. Abyście jednomyślnie, jednymi usty wielbili Boga i Ojca Pana naszego, Jezusa Chrystusa. (BW)

1 Kor. 1:3
3. Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa. (BW)

2 Kor. 1:2-3
2. Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa.
3. błogosławiony niech będzie Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ojciec miłosierdzia i Bóg wszelkiej pociechy, (BW)

2 Kor. 11:31
31. Bóg i Ojciec Pana Jezusa, który jest błogosławiony na wieki, wie, że nie kłamię. (BW)

Gal. 1:1,3-4
1. Paweł, apostoł nie od ludzi ani przez człowieka, lecz przez Jezusa Chrystusa i Boga Ojca, który go wzbudził z martwych,
3. Łaska wam i pokój od Boga Ojca naszego i Pana Jezusa Chrystusa,
4. Który wydał samego siebie za grzechy nasze, aby nas wyzwolić z teraźniejszego wieku złego według woli Boga i Ojca naszego, (BW)

Efez. 1:2-3
2. Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego i od Pana Jezusa Chrystusa.
3. Błogosławiony niech będzie Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, który nas ubłogosławił w Chrystusie wszelkim duchowym błogosławieństwem niebios; (BW)

Efez. 1:17
17. Aby Bóg Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ojciec chwały, dał wam Ducha mądrości i objawienia ku poznaniu jego, (BW)

Efez. 5:20
20. Dziękując zawsze za wszystko Bogu i Ojcu w imieniu Pana naszego, Jezusa Chrystusa, (BW)

Efez. 6:23
23. Pokój niech będzie braciom i miłość wraz z wiarą od Boga Ojca i Pana Jezusa Chrystusa. (BW)

Filip. 1:2
2. Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i od Pana Jezusa Chrystusa. (BW)

Filip. 2:11
11. I aby wszelki język wyznawał, że Jezus Chrystus jest Panem, ku chwale Boga Ojca. (BW)

Kol. 1:2-3
2. Do świętych i wierzących braci w Chrystusie, którzy są w Kolosach: Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego i od Pana Jezusa Chrystusa.
3. Dziękujemy Bogu, Ojcu Pana naszego, Jezusa Chrystusa, zawsze gdy się za was modlimy, (BW)

Kol. 3:17
17. I wszystko, cokolwiek czynicie w słowie lub w uczynku, wszystko czyńcie w imieniu Pana Jezusa, dziękując przez niego Bogu Ojcu. (BW)

1 Tes. 1:1,3
1. Paweł, Sylwan i Tymoteusz do zboru Tesaloniczan w Bogu Ojcu i Panu Jezusie Chrystusie: Łaska wam i pokój.
3. Mając w pamięci dzieło wiary waszej i trud miłości, i wytrwałość w nadziei pokładanej w Panu naszym, Jezusie Chrystusie, przed Bogiem i Ojcem naszym, (BW)

1 Tes. 3:11,13
11. A sam Bóg i Ojciec nasz, i Pan nasz Jezus Chrystus, niechaj utoruje naszą drogę do was!
13. Aby serca wasze były utwierdzone, bez nagany, w świętobliwości przed Bogiem i Ojcem naszym na przyjście pana naszego Jezusa Chrystusa, ze wszystkimi jego świętymi. (BW)

2 Tes. 1:1-2
1. Paweł i Sylwan, i Tymoteusz do zboru Tesaloniczan w Bogu Ojcu naszym i w Panu Jezusie Chrystusie;
2. Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa. (BW)

2 Tes. 2:16
16. A sam Pan nasz Jezus Chrystus i Bóg, Ojciec nasz, który nas umiłował i dał pocieszenie wieczne, i dobrą nadzieję z łaski, (BW)

1 Tym. 1:2
2. Do Tymoteusza, prawowitego syna w wierze: Łaska, miłosierdzie i pokój od Boga Ojca i Chrystusa Jezusa, Pana naszego. (BW)

2 Tym. 1:2
2. Do Tymoteusza, umiłowanego syna: Łaska, miłosierdzie i pokój od Boga Ojca i Chrystusa Jezusa, Pana naszego. (BW)

Tyt. 1:4
4. Do Tytusa, prawowitego syna według wspólnej wiary: Łaska i pokój od Boga Ojca i od Chrystusa Jezusa, Zbawiciela naszego. (BW)

Fil. 1:3
3. Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i od Pana Jezusa Chrystusa. (BW)

1 Piotr. 1:2-3
2. Według powziętego z góry postanowienia Boga, Ojca, poświęconych przez Ducha ku posłuszeństwu i pokropieniu krwią Jezusa Chrystusa: Łaska i pokój niech się wam rozmnożą.
3. Błogosławiony niech będzie Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, który według wielkiego miłosierdzia swego odrodził nas ku nadziei żywej przez zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, (BW)

2 Jan. 1:3
3. Łaska, miłosierdzie, pokój od Boga Ojca i od Jezusa Chrystusa, Syna Ojca, niechaj będzie z nami w prawdzie i w miłości. (BW)

Judy 1:1
1. Juda, sługa Jezusa Chrystusa, a brat Jakuba, do powołanych, w Bogu Ojcu umiłowanych, a dla Jezusa Chrystusa zachowanych: (BW)

W przytoczonych wyżej tekstach wyraźnie widać dwie tendencje - nie tylko opisywane wcześniej odróżnianie Jezusa od Ojca czy też Boga, lecz także - co może nawet ważniejsze - konsekwentne utożsamianie owego Boga z Ojcem. Wyrażenie „Bóg Ojciec” jest zauważalne na pierwszy rzut oka i stosowane jest przez wszystkich autorów listów zawartych w Nowym Testamencie.4 Warte uwagi jest również to, że tak jak częsta jest wspomniana fraza „Bóg Ojciec” tak samo uderzający jest zupełny brak sformułowania „Bóg Syn” czy też „Bóg Duch Święty”. Biorąc pod uwagę domniemaną wiarę pisarzy Nowego Testamentu w trójjedyność Boga, musi zadziwiać tak jednoznaczne posługiwanie się unitariańskim językiem i tak jednoznaczne unikanie sformułowań trynitarnych. Jednakże to, co jest dziwne, przestaje dziwić zupełnie, gdy zauważy się prosty fakt: jako żydowscy monoteiści pisali oni z perspektywy typowego żydowskiego monoteizmu. Dla nich wszystkich Bóg był jeden i był nim Ojciec. Pan Jezus zaś - wywyższonym do rangi drugiej po Bogu i Ojcu istoty we wszechświecie.

Przypisy

1 Werset ten jest o tyle ciekawy, iż nie tylko odróżnia Boga od Jego Syna, ale także utożsamia starotestamentowego Boga Abrahama, Izaaka i Jakuba z nowotestamentalnym Ojcem. Mamy więc mocny dowód wskazujący na to, że dla pierwszych chrześcijan oczywistością było uważanie Boga JHWH za Ojca.

2 Por. Mat. 22:44 i Hebr. 10:12-13. Teksty te dowodzą, iż wypowiedź z Psalmu dotyczy Boga JHWH oraz Pana Jezusa.

3 Paul S.L.. Johnson, Bóg, Philadelphia 1938, Ś.R.M. Epifania, Warszawa 2001, str. 480.

4 Także Jakub używa podobnego sformułowania choć w tym przypadku terminy „Bóg” oraz „Ojciec” połączone są spójnikiem kai (polskie „i”) - zob. Jak. 1:27.


Komentarze zostały wyłączone