Główna > Unitarianizm > Zbawiciel

Zbawiciel

7 luty 2018

  Drugim terminem, który służy trynitarianom jako dowód utożsamiania Pana Jezusa z Bogiem JHWH jest słowo oddane w naszych polskich Bibliach jako „Zbawiciel”. Zwraca się uwagę między innymi na następujące fragmenty:

Oz 13:4 (BW)
Bo Ja, Pan (hebr. - JHWH), jestem twoim Bogiem od wyjścia z ziemi egipskiej, a Boga oprócz mnie nie powinieneś znać i poza mną nie ma zbawiciela

Łuk. 2:11 (BW)
11. Gdyż dziś narodził się wam Zbawiciel, którym jest Chrystus Pan, w mieście Dawidowy.

Dz 4:12 (BW)
12. I nie ma w nikim innym zbawienia; albowiem nie ma żadnego innego imienia pod niebem, danego ludziom, przez które moglibyśmy być zbawieni.

  Sprawa wydaje się być więc oczywista - jest jeden jedyny Zbawca/Zbawiciel i jest nim Bóg JHWH. Tak naucza prorok Ozeasz. Łukasz z kolei twierdzi, iż Zbawicielem jest Pan Jezus, a Piotr dodaje, iż oprócz Pana Jezusa nie ma w nikim innym zbawienia. Trudno więc wyciągnąć z tych informacji inny wniosek niż ten, że Pan Jezus jest tym jedynym Zbawicielem, poza którym nie ma żadnego innego, i co za tym idzie, Bogiem JHWH. A jednak sprawa nie przedstawia się tak jednoznacznie jak mogłoby się wydawać. Otóż słowo, które zostało użyte na określenie „Zbawcy/Zbawiciela” to hebrajskie jasza` oraz greckie soter. Okazuje się, iż pomimo jasnego nauczania o jednym jedynym Zbawicielu, poza którym nie ma żadnego innego, Stary Testament stosuje to słowo w pozytywnym znaczeniu do innych istot niż Bóg JHWH, wskazując na dokonywane przez nich czynności wybawiania/zbawiania, bądź też wprost nazwyając ich tym terminem. Poniżej przedstawiam kilka przykładów dowodzących powyższego twierdzenia:

  Zbawiać/wybawiać miał Jozue:

Joz 10:9 (BG)
9. Tedy posłali obywatele Gabaon do Jozuego, i do obozu w Galgal, mówiąc: Nie zawściągaj ręki swej od sług twoich; przyciągnij do nich rychło, a wybaw nas i pomóż nam; boć się zebrali przeciwko nam wszyscy królowie Amorejscy, którzy mieszkają po górach.

  Sędziowie:

Sdz 2:16 (BT)
16. Wówczas Pan wzbudził sędziów, by wybawili ich z ręki tych, którzy ich uciskali.

  Szamgar:

Sdz 3:31 (BT)
31. Po nim był Szamgar, syn Anata. Pobił on ościeniem na woły Filistynów w liczbie sześciuset ludzi - i on także wybawił Izraela.

  Gedeon:

Sdz 6:14 (BT)
Pan zaś zwrócił się ku niemu i rzekł do niego: Idź z tą siłą, jaką posiadasz, i wybaw Izraela z ręki Madianitów. Czyż nie Ja ciebie posyłam?

Sdz 6:36, 37 (BT)
36. Rzekł więc Gedeon do Boga: Jeżeli naprawdę chcesz przeze mnie wybawić Izraela, jak to powiedziałeś,
37. pozwól, że położę runo wełny na klepisku; jeżeli rosa spadnie tylko na runo, a cała ziemia dokoła będzie sucha, będę wiedział, że wybawisz Izraela przeze mnie, jak powiedziałeś.

Sdz 8:22 (BT)
22. W tym czasie mężowie izraelscy rzekli do Gedeona: Panuj nad nami, ty, twój syn i twój wnuk, ponieważ wybawiłeś nas z rąk Madianitów.

  Warto wczytać się w te ostatnie fragmenty dotyczące Gedeona, ponieważ niosą one przydatną informację. Pokazują bowiem, że Gedeon jest posłany by to on wybawił Izraela z ręki Madianitów (6:14). Werset 6:37 wskazuje, iż tym wybawcą jest Bóg, natomiast 8:22 utożsamia go z Gedeonem. Nie znaczy to oczywiście, iż Gedeon był Bogiem. Werset 6:36 wyjaśnia i uszczegóławia całą sprawę, stwierdzając, że Bóg wybawia Izraela za pośrednictwem Gedeona. Możemy w tym fragmencie dostrzec znakomitą analogię pomiędzy tytułem Zbawiciela i czynnością zbawiania, dokonywaną przez Ojca i przez Pana Jezusa. Ojciec jest źródłem i autorem zbawienia, tym który je zaplanował i wymyślił. Zbawia jednak ludzi poprzez Pana Jezusa. Analogia z przypadkiem Boga i Gedeona jest wyraźna i oczywista.

  Izraela wybawiał również Tola:

Sdz 10:1 (BT)
1. Po Abimeleku dla wybawienia Izraela powstał Tola, syn Puy, syna Dodo, mąż z pokolenia Issachara. Mieszkał on w Szamir, na górze Efraima.

  A także Saul:

1 Sam 9:16 (BT)
16. W dniu jutrzejszym o tym czasie poślę do ciebie człowieka z ziemi Beniamina. Jego namaścisz na wodza ludu mego izraelskiego. On wybawi mój lud z ręki Filistynów, wejrzałem bowiem na mój lud, gdyż do mnie dotarło jego wołanie.

  Wybawicielem był Otniel:

Sdz 3:9 (BT)
9. Wołali więc Izraelici do Pana i Pan sprawił, że powstał wśród Izraelitów wybawiciel, który ich wyswobodził - Otniel, syn Kenaza, młodszego brata Kaleba.

  I Ehud:

Sdz 3:15 (BT)
15. Wtedy Izraelici wołali do Pana i Pan wzbudził im wybawiciela, Ehuda, syna Gery, Beniaminity, który władał lewą ręką. Izraelici wysłali go z daniną do Eglona, króla Moabu.

  Joachaz:

2 Krl 13:5 (BT)
5. Zatem Pan dał Izraelowi wybawiciela, który ich wyzwolił spod mocy Aramu, tak iż Izraelici mieszkali w swoich namiotach, jak przedtem.

  O wybawicielach wspomina Nehemiasz:

Ne 9:27 (BT)
27. Wtedy wydałeś ich w ręce ich wrogów, żeby ich dręczyli. W czasie swego udręczenia wołali do Ciebie, a Ty z niebios wysłuchałeś i według wielkiego miłosierdzia Twego dałeś im wybawicieli, żeby ich wybawili z ręki wrogów.

  A także prorokuje Abdiasz:

Abd 1:21 (BG)
21. I wstąpią wybawiciele na górę Syon, aby sądzili górę Ezawa; a tak będzie królestwo samego Pana.

  Z powyższych cytatów wynika więc bezspornie, iż oprócz Ojca i Syna, zbawicielami są nazywane w Piśmie także inne osoby, i to w sensie zdecydowanie pozytywnym. Biblie polskie zazwyczaj oddają w takich sytuacjach to hebrajskie słowo jako “wybawiciel” a nie “zbawiciel”, oraz “wybawienie” a nie “zbawienie” (w formie czasownikowej). Jednak we wszystkich wymienionych przypadkach mamy do czynienia z tym samym terminem, który występuje w przytoczonym na wstępie tekstem z Ozeasza 13:4, czy też paralelnym fragmentem z Izajasza 43:11. Skoro więc pomimo wyraźnego stwierdzenia, iż poza Jahwe nie ma Zbawiciela, inne istoty są w ten sposób określane, to mamy do czynienia z oczywistym faktem stosowania w Biblii tego słowa w różnych znaczeniach. Bóg był inicjatorem i autorem zbawienia oraz dawał ku temu moc i siłę poszczególnym ludziom, których używał. Dokładnie z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przypadku nazywania Zbawicielem Ojca oraz Syna. Ten pierwszy jest źródłem zbawienia, jego twórcą i architektem, Syn zaś - wykonawcą i pośrednikiem. Tą relację Nowy Testament przedstawia bardzo klarownie - Ojciec „posyła” Syna jako Zbawiciela, oraz jako takiego Go „wywyższa”:

1J 4:14 (BW)
14. A my widzieliśmy i świadczymy, iż Ojciec posłał Syna jako Zbawiciela świata.

Dz 5:31 (BW)
31. Tego wywyższył Bóg prawicą swoją jako Wodza i Zbawiciela, aby dać Izraelowi możność upamiętania się i odpuszczenia grzechów.

  Wszechmocny Bóg nie potrzebuje być “wywyższonym”, aby zostać Wodzem i Zbawicielem. On jest nim po prostu z definicji, w przeciwieństwie do swego Syna.

  Całą kwestię dotyczącą względności tytułów i różnych znaczeń danego słowa, mógłbym podsumować usłyszaną przy pewnej okazji anegdotą. Wyobraźmy sobie, że płyniemy statkiem, z którego w pewnym momencie wypada za burtę marynarz. Zauważa to jednak kapitan statku i rozkazuje pierwszemu oficerowi rzucić nieszczęśnikowi koło ratunkowe. Marynarz chwyta koło, podpływa do burty. Tam czeka na niego sznurowa drabinka i ręka pierwszego oficera. Kto uratował marynarza? Kapitan? Pierwszy oficer? Drabinka? Czy koło ratunkowe?

luty 2018 (marzec 2002)


Komentarze zostały wyłączone